# Cách lắp phớt máy bơm nước: tháo, đo cỡ, lắp phốt mới không chạy khô

> Cách lắp phớt máy bơm nước theo hướng dẫn hãng: cấu tạo phốt, dấu hiệu hở phớt, đo trục và vòng tĩnh, bôi nước xà phòng thay vì mỡ, lắp trong 15 phút.

- URL gốc: https://photchandau.net/kien-thuc/cach-lap-phot-may-bom-nuoc/
- Cập nhật: 2026-10-11
- Nguồn: Phớt Chặn Dầu (https://photchandau.net/)

Cách lắp phớt máy bơm nước là năm việc làm theo thứ tự: tháo phớt cũ, đo cỡ, làm sạch mặt tì, bôi chất bôi trơn đúng loại và lắp xong trong 15 phút. Phớt máy bơm là phớt cơ khí, gồm một mặt quay và một mặt tĩnh tì vào nhau, khác phớt chắn dầu môi cao su. Phần dưới đi qua từng bước.

![Cách lắp phớt máy bơm nước: vòng tĩnh nghiêng trước phần quay có lò xo inox](https://photchandau.net/wp-content/uploads/2026/10/cach-lap-phot-may-bom-nuoc-vong-tinh-nghieng-truoc-phan-quay.jpg)

Cách lắp phớt máy bơm nước - vòng tĩnh nghiêng trước phần quay có lò xo inox.

![Cách lắp phớt máy bơm nước: vòng tĩnh và phần quay ống xếp đặt chồng](https://photchandau.net/wp-content/uploads/2026/10/cach-lap-phot-may-bom-nuoc-vong-tinh-va-phan-quay-ong-xep-da-1067x800.jpg)

Cách lắp phớt máy bơm nước - vòng tĩnh và phần quay ống xếp đặt chồng.

![Cách lắp phớt máy bơm nước: phần quay lò xo inox cạnh hai vòng làm kín](https://photchandau.net/wp-content/uploads/2026/10/cach-lap-phot-may-bom-nuoc-phan-quay-lo-xo-inox-canh-hai-von-1067x800.jpg)

Cách lắp phớt máy bơm nước - phần quay lò xo inox cạnh hai vòng làm kín.

![Cách lắp phớt máy bơm nước: tay cầm vòng tĩnh, thấy mặt tì màu xám](https://photchandau.net/wp-content/uploads/2026/10/cach-lap-phot-may-bom-nuoc-tay-cam-vong-tinh-thay-mat-ti-mau-1067x800.jpg)

Cách lắp phớt máy bơm nước - tay cầm vòng tĩnh, thấy mặt tì màu xám.

![Cách lắp phớt máy bơm nước: tay cầm vòng tĩnh mặt xám trước phần quay](https://photchandau.net/wp-content/uploads/2026/10/cach-lap-phot-may-bom-nuoc-tay-cam-vong-tinh-mat-xam-truoc-p-1067x800.jpg)

Cách lắp phớt máy bơm nước - tay cầm vòng tĩnh mặt xám trước phần quay.

![Cách lắp phớt máy bơm nước: vòng tĩnh viền đen và phần quay vỏ inox](https://photchandau.net/wp-content/uploads/2026/10/cach-lap-phot-may-bom-nuoc-vong-tinh-vien-den-va-phan-quay-v-1067x800.jpg)

Cách lắp phớt máy bơm nước - vòng tĩnh viền đen và phần quay vỏ inox.

## Cách lắp phớt máy bơm nước bắt đầu từ cấu tạo: mặt quay, mặt tĩnh, lò xo và gioăng

Phớt máy bơm nước có hai phần: phần quay gắn trên trục và phần tĩnh gắn vào thân bơm. Phần quay được ép dọc trục vào phần tĩnh. Khi bơm chạy, mặt quay trượt trên màng chất lỏng dày khoảng 0,00025mm, nên mặt tì phải phẳng và sạch tuyệt đối. Kho có [phớt máy bơm](https://photchandau.net/phot-may-bom/) theo từng kiểu.

- **Vòng quay:** tì vào vòng tĩnh, trượt trên màng chất lỏng giữa hai mặt.
- **Vòng tĩnh:** lắp cố định vào thân bơm; mặt tì làm bằng than chì, gốm nhôm oxit, silic cacbua hoặc vonfram cacbua.
- **Lò xo:** ép vòng quay vào vòng tĩnh để hai mặt luôn tì nhau.
- **Gioăng phụ:** O-ring hoặc ống xếp cao su; phía quay chặn rò giữa trục và vòng quay, phía tĩnh chặn rò giữa vòng tĩnh và thân bơm.

## Dấu hiệu máy bơm bị hở phớt, cần thay trước cách lắp phớt máy bơm nước

Dấu hiệu đầu tiên của máy bơm bị hở phớt là nước rỉ ở trục. John Crane coi mức rò là thước đo tình trạng phớt: phớt không bảo dưỡng được khi còn lắp trên máy, nên thay khi rò vượt mức chấp nhận. Ngoài ra còn các dấu hiệu khác ở mặt tì.

- **Rò nước ở trục:** rò nhiều hơn mức chấp nhận thì thay phớt.
- **Tiếng rít vùng phớt:** dấu hiệu chạy khô; mặt tì quá nhiệt và xước, phớt hỏng sớm.
- **Vết nứt hướng tâm trên mặt tì:** do bôi trơn kém làm mặt nóng lạnh xen kẽ cục bộ. Gốm nhôm oxit chịu sốc nhiệt kém, nên chạy khô hoặc thiếu nước làm mặt tì nóng lên vài trăm độ và dễ nứt.
- **Vệt mòn lệch:** vệt mòn trên vòng tĩnh rộng hơn mặt quay là dấu hiệu trục đảo; vệt sâu không đều là dấu hiệu vòng tĩnh lắp nghiêng.

## Tháo phốt cũ và đo cỡ để mua phốt mới

Tháo phốt cũ ra rồi đo ba số: đường kính trục d1, đường kính ngoài vòng tĩnh và tổng chiều dài lắp. Chỉ đo trục chưa đủ để chọn đúng phớt. Ví dụ phớt kiểu BT-AR trục 16mm có bốn cỡ vòng tĩnh: 29,5, 30, 38 và 42mm. Cách đo chi tiết xem [cách đo kích thước phớt](https://photchandau.net/kien-thuc/cach-do-kich-thuoc-phot-chan-dau/).

| Trục d1 (mm) | d3 cụm quay (mm) | d7 ngoài vòng tĩnh (mm) | l3 cụm quay (mm) | Tổng dài lắp L (mm) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 10 | 24 | 26,0 | 11,0 | 19,0 |
| 12 | 24 | 26,0 | 12,8 | 20,8 |
| 14 | 28 | 28,5 hoặc 29,5 | 12,8 | 20,3 hoặc 20,8 |
| 15 | 32 | 29,5 | 12,8 | 20,8 |
| 16 | 32 | 29,5, 30 hoặc 38 | 12,8 | 20,8 |
| 18 | 39 | 42,0 | 12,8 | 20,8 |
| 20 (bản 20R) | 35 | 35,0 | 17,8 | 25,3 |
| 20 (bản hai) | 39 | 42,0 | 12,8 | 20,8 |
| 22 | 42 | 45,0 | 12,8 | 22,8 |
| 25 | 42 | 45,0 hoặc 50,0 | 13,5 | 23,5 |

Bảng trên lấy từ catalogue hãng cho kiểu BT-AR. [phốt bơm nước 301](https://photchandau.net/san-pham/phot-bom-nuoc-301/) tương ứng kiểu BT-AR của EagleBurgmann, nên mã "301-16" vẫn phải đo thêm vòng tĩnh và chiều dài. Với phớt lùn, kho có [phớt cơ khí 109](https://photchandau.net/san-pham/phot-co-khi-109/); với bơm trục đứng có [phớt bơm trục đứng](https://photchandau.net/san-pham/phot-bom-truc-dung/). Ảnh phớt cũ gửi qua Zalo kho Hà Nội 0325 655 700 hoặc kho TP.HCM 0965 148 600 để đối chiếu.

## Cách lắp phớt máy bơm nước đúng kỹ thuật theo từng bước

Các bước dưới đây theo hướng dẫn lắp phớt ống xếp cao su của John Crane. Phớt cơ khí lắp sai thứ tự hoặc quá chậm sẽ rò ngay ở lần chạy đầu.

1. **Kiểm tra máy trước:** độ nhám trục hoặc ống lót Ra 0,8 đến 1,2 µm; độ ô-van dưới 0,1mm; độ rơ dọc trục dưới 0,08mm; độ đồng tâm buồng phớt với trục dưới 0,15mm. Độ đảo trục dưới 0,08mm khi chạy dưới 1800 v/ph, dưới 0,05mm khi chạy trên 1800 v/ph.
2. **Vát đầu trục:** vát 10° để dẫn phớt vào; với trục đến 25mm, vát 5mm.
3. **Làm sạch và không chạm tay vào mặt tì:** mặt tì đã mài phẳng, vết bẩn hay dấu vân tay làm hở khe. Lau mặt tì thật sạch trước khi đóng nắp.
4. **Bôi chất bôi trơn đúng loại:** dùng xà phòng cục mềm pha nước hoặc glycerine. Không dùng nước rửa chén, xà phòng nước hay gel rửa tay.
5. **Đẩy phớt vào đuôi ống xếp:** bôi nhẹ lên trục và cổ ống xếp, đẩy phớt bằng lực đều qua một ống đẩy vừa khít. Lắp xong đúng chiều dài làm việc trong vòng 15 phút.
6. **Đúng chiều dài lắp:** dài quá thì phớt nén thiếu và rò; ngắn quá thì phớt nén quá, gây chạy khô và mòn mặt tì nhanh.
7. **Trước khi chạy:** siết đều đai ốc nắp, quay trục bằng tay xem có trơn không, rồi đầy chất lỏng vào buồng phớt và xả hết khí.

Bài [cách lắp phớt chắn dầu](https://photchandau.net/kien-thuc/cach-lap-phot-chan-dau/) nói về phớt môi cao su ép vào lỗ hộp số, khác phớt cơ khí ở trên.

## Lỗi trong cách lắp phớt máy bơm nước khiến phớt mới rò ngay

Phớt mới rò ngay thường do ba lỗi: chạy khô, bôi sai chất bôi trơn và làm bẩn mặt tì. Chạy khô gây hỏng nhanh, vì không có màng chất lỏng thì nhiệt ma sát dồn vào hai vòng tì, chỉ sau vài phút đã lên vài trăm °C và làm cháy gioăng cao su.

- **Chạy khô:** cặp than chì với vonfram cacbua chịu được vài phút; cặp vonfram cacbua với vonfram cacbua có thể hỏng trong chưa đầy 1 phút.
- **Bôi mỡ vào ống xếp:** không dùng mỡ, kể cả mỡ silicone, cho bất kỳ ống xếp cao su nào. Chất lỏng gốc dầu mỏ cũng không dùng với ống xếp EPDM; dầu khoáng nhẹ chỉ dùng với NBR và FKM.
- **Chạm tay vào mặt tì:** làm hỏng mặt đã mài phẳng, và cao su lắp lên bề mặt chưa làm sạch cũng là nguyên nhân hỏng được Grundfos liệt kê.
- **Lắp lẫn chi tiết hai bộ phớt:** hai phớt khác hãng cùng tổng chiều dài chưa chắc có mặt tì cùng vị trí.
- **Chọn sai gioăng phụ:** FKM trong nước nóng chỉ chịu khoảng 90°C; EPDM không dùng với dầu.
- **Còn khí đọng quanh phớt:** nhiệt tăng, chạy khô từng đợt; bơm chạy khi đóng van cũng gây hiện tượng này.

## Câu hỏi thường gặp về cách lắp phớt máy bơm nước

### Lắp phớt máy bơm nước mất bao lâu trước khi cổ ống xếp bám chặt?

Tối đa 15 phút. Hướng dẫn John Crane yêu cầu lắp xong đúng chiều dài làm việc trong vòng 15 phút, trước khi cổ ống xếp bám chặt vào trục.

### Thay phốt máy bơm có được bôi mỡ không?

Không. Không dùng mỡ, kể cả mỡ silicone, cho ống xếp cao su. Dùng xà phòng cục mềm pha nước hoặc glycerine.

### Máy bơm bị hở phớt có chạy tiếp được không?

Không nên. Phớt không bảo dưỡng được khi còn trên máy, nên thay khi rò quá mức chấp nhận. Có tiếng rít ở vùng phớt là dấu hiệu chạy khô, làm xước mặt tì.

### Cấu tạo phớt máy bơm nước gồm những gì?

Gồm bốn nhóm chi tiết: vòng quay, vòng tĩnh, lò xo và gioăng phụ (O-ring hoặc ống xếp cao su). Hai vòng tì vào nhau trên màng chất lỏng dày khoảng 0,00025mm.

### Gioăng phụ của phớt bơm nước nóng nên chọn loại nào?

Chọn EPDM nếu nước nóng không lẫn dầu: EPDM chịu đến 140°C theo Grundfos. FKM trong nước nóng chỉ đến khoảng 90°C, dù trong dầu lên đến 200°C.