Gioăng Cho Bơm Công Nghiệp: Ly Tâm, Piston, Trục Vít

Các Vị Trí Seal Trong Bơm Công Nghiệp

Bơm công nghiệp cần seal tại các vị trí:

  • Mechanical Seal (Phớt cơ khí) – Seal chính tại trục, ngăn chất bơm rò ra ngoài
  • Gland Packing – Phương án seal truyền thống, không cơ khí
  • Casing Gasket – Gioăng ghép vỏ bơm (front và rear)
  • Suction/Discharge Flange Gasket – Gioăng mặt bích đầu hút và đầu đẩy
  • Impeller Wear Ring Seal – Seal vòng mài mòn cánh bơm

Bơm Ly Tâm (Centrifugal Pump)

Ứng Dụng Rộng Rãi

Bơm ly tâm chiếm > 80% ứng dụng công nghiệp. Nguyên lý: cánh quay tạo lực ly tâm đẩy chất lỏng từ tâm ra ngoài.

Ứng dụng phổ biến:

  • Nước sạch, nước thải
  • Dầu khoáng, dầu thô
  • Hóa chất loãng, acid, kiềm
  • Nước ấm, nước lạnh

Mechanical Seal Cho Bơm Ly Tâm

Mechanical seal ngăn chất bơm rò ra dọc trục. Cấu tạo cơ bản:

  • Rotating face – Gắn trục, quay cùng trục
  • Stationary face – Cố định trên housing
  • Elastomeric seal (O-ring hoặc bellows) – Tạo kín phụ

Chọn vật liệu O-ring/Bellows theo môi chất:

Môi chất Vật liệu O-ring/Bellows
Nước sạch, nước thải EPDM hoặc NBR
Dầu khoáng NBR hoặc FKM
Hóa chất axit/kiềm loãng EPDM
Hóa chất mạnh FKM hoặc FFKM
Thực phẩm, dược phẩm Silicone hoặc EPDM NSF
Sour service (H₂S) FKM NACE
Nhiệt độ > 150°C FKM hoặc FFKM

Casing Gasket Bơm Ly Tâm

Gioăng ghép vỏ bơm là tấm phẳng hoặc O-ring:

  • Tấm gasket cắt theo biên dạng vỏ bơm – EPDM 3 ly (3mm) hoặc non-asbestos cho nước; FKM cho hóa chất
  • O-ring vỏ bơmNBR tiêu chuẩn cho nước/dầu; FKM cho nhiệt độ cao và hóa chất

Bơm Piston / Bơm Tịnh Tiến (Reciprocating Pump)

Đặc Điểm

Bơm piston tạo lưu lượng bằng chuyển động tịnh tiến của piston trong xi lanh. Áp suất rất cao (đến hàng nghìn bar), lưu lượng thấp, lưu lượng xung động.

Ứng dụng:

  • Bơm định lượng hóa chất
  • Bơm cao áp bơm vữa
  • Bơm khai thác dầu
  • Bơm nước cao áp

Piston Seal Và Rod Seal

Piston Seal (tạo kín giữa piston và xi lanh):

Loại seal Vật liệu Áp suất Ứng dụng
O-ring đơn NBR, FKM < 100 bar Bơm áp thấp-trung
Piston cup NBR, polyurethane 100–500 bar Bơm thủy lực, bơm nước cao áp
PTFE piston ring PTFE filled 100–1000 bar Bơm hóa chất áp cao
Leather cup Da thuộc 50–200 bar Bơm nước truyền thống

Rod Seal (tạo kín quanh cần piston):

  • V-packing (chevron seal) – Các tầng PTFE, NBR, FKM, chịu áp cao
  • Lip sealNBR cho dầu; FKM cho hóa chất và nhiệt cao

Diaphragm Pump Seal

Bơm màng không có trục quay – không cần shaft seal.

  • Diaphragm material (vật liệu màng):
  • EPDM – Nước, hóa chất loãng
  • NBR – Dầu khoáng
  • PTFE/PTFE-coated – Hóa chất mạnh
  • FKM – Hóa chất khắc nghiệt, nhiệt cao

Diaphragm là seal chính – cần thay định kỳ theo lịch nhà sản xuất.

Bơm Trục Vít (Screw Pump / Progressive Cavity Pump)

Nguyên Lý

Bơm trục vít (PC pump) dùng rotor hình xoắn ốc quay trong stator cao su hình ống xoắn.

Ưu điểm:

  • Lưu lượng không xung động (mềm mại)
  • Phù hợp chất lỏng nhớt cao
  • Phù hợp slurry, bùn

Stator Rubber – Bộ Phận Quan Trọng

Stator vừa là housing vừa là seal trong PC pump – là bộ phận mòn nhất.

Chọn vật liệu stator theo môi chất:

Môi chất bơm Vật liệu stator
Nước, nước thải NBR (phổ biến) hoặc EPDM
Dầu thô, dầu nhớt cao NBR grade cao hoặc FKM
Hóa chất ăn mòn FKM hoặc PTFE-coated
Dầu ăn, thực phẩm NBR food grade hoặc EPDM NSF
Bùn có mài mòn NBR độ cứng cao (70–80 Shore A)
Nhiệt độ > 100°C HNBR hoặc FKM

Lưu ý quan trọng: Stator mòn nhanh khi rotor quá khít hoặc chạy khô. Không được chạy khô (dry run) quá 30 giây – hỏng stator ngay lập tức.

Các Seal Khác Trong PC Pump

  • Shaft seal – Mechanical seal hoặc gland packing tại đầu vào trục
  • Coupling rod seal – Gioăng bảo vệ thanh nối rotor
  • Discharge flange gasketEPDM hoặc NBR theo môi chất

Bảng Tổng Hợp Vật Liệu Gioăng Theo Loại Bơm Và Môi Chất

Loại bơm Vị trí seal Môi chất Vật liệu
Ly tâm Mechanical seal O-ring Nước EPDM hoặc NBR
Ly tâm Mechanical seal O-ring Dầu NBR hoặc FKM
Ly tâm Mechanical seal O-ring Hóa chất mạnh FKM hoặc FFKM
Ly tâm Casing gasket Nước EPDM 3 ly (3mm)
Ly tâm Casing gasket Dầu NBR 3 ly (3mm)
Piston Piston cup Nước cao áp Polyurethane
Piston Rod seal Dầu thủy lực NBR hoặc FKM
Piston Diaphragm Hóa chất PTFE-coated EPDM
PC pump Stator Nước thải NBR
PC pump Stator Dầu thô FKM
PC pump Shaft seal Nước/dầu NBR mechanical seal

Dấu Hiệu Gioăng Bơm Cần Thay

Triệu chứng Vị trí hư hỏng khả năng Hành động
Rò rỉ dọc trục Mechanical seal hoặc gland packing Thay mechanical seal
Rò rỉ vỏ bơm Casing gasket Tháo vỏ, thay gasket
Tăng nhiệt độ seal chamber Mechanical seal mòn hoặc khô Kiểm tra flush system
Giảm lưu lượng PC pump Stator mòn Thay stator
Rung động bơm tăng Wear ring hoặc impeller seal Kiểm tra toàn diện

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Q1: Mechanical seal bơm nước thải bị rò rỉ sau 3–6 tháng – nguyên nhân?

Nguyên nhân phổ biến:

  • Hạt rắn trong nước thải xâm nhập giữa hai mặt seal – gây mài mòn
  • Bơm chạy không tải (dry run) khi bể cạn
  • Misalignment trục bơm-motor
  • Vật liệu O-ring không phù hợp với hóa chất trong nước thải

Giải pháp: Dùng mechanical seal loại open impeller hoặc có flush plan (API Plan 11/32) bảo vệ mặt seal.

Q2: Stator PC pump làm bằng NBR mòn nhanh khi bơm bùn – thay bằng gì?

Với bùn có độ mài mòn cao (cát, đá nhỏ): tăng độ cứng stator (NBR 70–80 Shore A) để giảm mài mòn. Hoặc dùng stator NBR hardened hoặc stator chrome coating bên trong.

Nếu bùn có hóa chất ăn mòn kết hợp: HNBR hoặc FKM stator.

Q3: Gland packing hay mechanical seal – loại nào tốt hơn cho bơm hóa chất?

Mechanical seal tốt hơn về hiệu quả kín (zero leakage khi mới), tiêu thụ năng lượng thấp hơn, không cần điều chỉnh.

Gland packing đơn giản hơn về bảo dưỡng, không bị hỏng đột ngột (leak dần dần), phù hợp bơm không đòi hỏi zero leakage.

Cho bơm hóa chất ăn mòn: mechanical seal FKM/PTFE tốt hơn vì gland packing dễ bị hóa chất tấn công.

Q4: Casing gasket bơm ly tâm nên dày bao nhiêu?

Tiêu chuẩn phổ biến: 1,5–3 ly (1,5–3mm) cho bơm công nghiệp thông thường.

  • Mỏng hơn (1,5 ly) – Áp suất cao, tăng độ kín
  • Dày hơn (3 ly) – Bề mặt vỏ bơm gang cũ có rỗ xốp

Tham khảo manual nhà sản xuất bơm để có thông số chính xác.

Tổng Kết

Chọn đúng vật liệu seal cho bơm công nghiệp quyết định tuổi thọ thiết bị và chi phí bảo trì.

Hướng dẫn cơ bản:

  • Mechanical seal FKM – Dầu, khí, hóa chất
  • EPDM – Nước
  • NBR stator – PC pump bơm nước

Liên Hệ Tư Vấn Và Cung Cấp

Cung cấp O-ring, mechanical seal, casing gasket, gland packing, stator PC pump – mọi vật liệu NBR, EPDM, FKM, PTFE.

Tư vấn kỹ thuật theo model bơm và môi chất.

Liên hệ hotline hoặc Zalo để được báo giá.


Liên hệ đặt hàng: Hotline 0383.373.800 | Gửi yêu cầu báo giá