19/03/2026

Tấm Cao Su Cho Trạm Biến Áp: Cách Điện 1kV–36kV

Tấm Cao Su Cách Điện Trạm Biến Áp Là Gì?

Trạm biến áp (TBA) là điểm nguy hiểm nhất trong hệ thống điện — điện áp từ 6kV đến 110kV, dòng ngắn mạch cực lớn. Khi công nhân điện thực hiện thao tác đóng cắt, kiểm tra thiết bị tại TBA, bất kỳ sự cố nào cũng có thể gây điện giật tử vong.

Tấm cao su cách điện lót sàn trước tủ điện và thiết bị trong TBA tạo lớp cách điện giữa người vận hành và đất, ngăn dòng điện đi qua cơ thể người trong trường hợp chạm phải thiết bị điện áp cao.

Tiêu Chuẩn IEC 61111 — Bắt Buộc Áp Dụng

Tiêu chuẩn quốc tế IEC 61111 (và tương đương TCVN 6091) quy định yêu cầu kỹ thuật cho thảm cách điện dùng trong công việc điện. Tại Việt Nam, Thông tư 39/2016/TT-BCT và QCVN 01:2020/BCT yêu cầu tấm cách điện phải đạt tiêu chuẩn này.

Phân Loại Theo Class

Class	Điện áp thử nghiệm AC	Điện áp làm việc tối đa	Màu thông dụng
Class 0	5.000 V	1.000 V (1 kV)	Đen hoặc đỏ
Class 1	10.000 V	7.500 V (7,5 kV)	Đỏ
Class 2	20.000 V	17.000 V (17 kV)	Vàng
Class 3	30.000 V	26.500 V (26,5 kV)	Xanh lá
Class 4	40.000 V	36.000 V (36 kV)	Cam

Chọn Class Theo Cấp Điện Áp TBA

Cấp điện áp TBA	Class tối thiểu yêu cầu
Tủ hạ thế 0,4kV	Class 0
TBA 6kV–10kV	Class 1 hoặc Class 2
TBA 22kV	Class 2
TBA 35kV	Class 3
TBA 110kV	Class 4

Lưu ý: Nên chọn class cao hơn một bậc so với điện áp làm việc thực tế để có biên độ an toàn.

Thông Số Kỹ Thuật Tấm Cách Điện

Vật Liệu

Tấm cao su cách điện được sản xuất từ NR hoặc EPDM đặc biệt — không pha than đen (than đen làm tăng độ dẫn điện). Thay vào đó dùng chất độn trắng (silica, cao lanh) để đảm bảo tính cách điện tuyệt đối.

Kích Thước Tiêu Chuẩn

Thông số	Giá trị phổ biến
Chiều rộng	1.000 mm
Chiều dài	5 m, 10 m (cuộn)
Độ dày
Màu sắc	Đỏ, vàng, xanh, cam (theo class)
Bề mặt	Smooth (trơn) cả hai mặt

Điện Trở Cách Điện

Tấm cách điện phải có điện trở ≥ 10¹² Ω·cm (điện trở thể tích) để đảm bảo không dẫn điện ngay cả khi bị ẩm nhẹ.

Yêu Cầu Lắp Đặt Tấm Cách Điện TBA

Vị Trí Lắp

Trước tất cả tủ điện trung thế và cao thế
Trước máy cắt, dao cắt, cầu dao phụ tải
Khu vực đứng thao tác tại bàn điều khiển
Lối đi giữa các hàng thiết bị trong TBA

Yêu Cầu Lắp Đặt

Tấm phải phủ toàn bộ vùng đứng thao tác, rộng tối thiểu 800mm
Không để mép tấm gập lên — nguy cơ vấp và tạo điểm bị ẩm tích tụ
Không trải trực tiếp trên sàn ẩm — cần đảm bảo sàn TBA khô ráo
Không đặt dây điện, vật liệu dẫn điện lên trên tấm
Kiểm tra định kỳ bằng thiết bị đo điện trở cách điện (megohmmeter)

Chu Kỳ Kiểm Tra Và Thay Thế

Theo IEC 61111, tấm cách điện phải được thử nghiệm lại điện áp định kỳ:

Tấm mới: thử nghiệm tại nhà máy, có chứng chỉ
Định kỳ: thử nghiệm lại mỗi 6 tháng (Class 0–1) hoặc 12 tháng (Class 2–4)
Thay ngay nếu: có vết thủng, rách, cắt, hoặc điện trở cách điện đo được < 10¹⁰ Ω·cm

Dấu Hiệu Tấm Cách Điện Cần Thay

Vết thủng, rách dù nhỏ (1–2mm cũng đủ để dòng điện đánh thủng)
Bề mặt bị nứt, giòn do lão hóa
Biến màu hoặc cháy do phóng điện bề mặt
Tấm bị cong vênh, không phẳng — tạo điểm không tiếp xúc sàn
Quá 2 năm sử dụng dù không có dấu hiệu hỏng rõ ràng (khuyến nghị thay phòng ngừa)

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

1. Tấm cao su đen thông thường có dùng thay tấm cách điện được không?

Tuyệt đối không. Tấm cao su NR/SBR thông thường chứa than đen (carbon black) là chất dẫn điện. Điện trở của tấm này chỉ 10⁴–10⁶ Ω·cm — thấp hơn tấm cách điện thực sự hàng triệu lần. Dùng tấm thường thay cho tấm cách điện là vi phạm quy định an toàn điện và có thể gây chết người. Luôn yêu cầu chứng nhận IEC 61111 khi mua tấm cách điện.

2. TBA 22kV cần tấm cách điện class mấy?

TBA 22kV cần tối thiểu Class 2 (điện áp làm việc tối đa 17kV). Tuy nhiên, khuyến nghị dùng Class 3 (17–26,5kV) để có biên độ an toàn rộng hơn. Trong thực tế vận hành, điện áp có thể dao động hoặc có quá điện áp tạm thời, class cao hơn đảm bảo an toàn tuyệt đối.

3. Tấm cách điện có thể mua dùng ngay hay cần thử nghiệm trước?

Tấm cách điện đạt chuẩn IEC 61111 đã được thử nghiệm tại nhà máy sản xuất và có kèm chứng nhận thử nghiệm (test certificate) ghi rõ class, điện áp thử, ngày thử. Mua từ nhà cung cấp uy tín có chứng nhận là có thể dùng ngay. Tuy nhiên, nếu tấm đã lưu kho quá 2 năm, nên yêu cầu thử nghiệm lại trước khi đưa vào sử dụng.

Liên hệ hotline hoặc Zalo để được báo giá.

Liên hệ đặt hàng: Hotline 0383.373.800 | Gửi yêu cầu báo giá