Phớt đuôi trục cơ và phớt đầu trục cơ: cỡ theo động cơ, vật liệu, cách thay

Phớt đuôi trục cơ (còn gọi phớt trục khuỷu phía sau) là vòng làm kín dầu ở đầu trục cơ phía bánh đà và hộp số, thường cỡ 75x107x8 đến 95x118x10 tùy động cơ. Phớt đầu trục cơ nằm phía puly, nhỏ hơn, cỡ 42x60x7 đến 50x68x9.

Phớt đuôi trục cơ là gì, khác phớt đầu trục cơ thế nào

Đầu trục cơ là phía puly, đuôi trục cơ là phía bánh đà và hộp số. Phớt đuôi giữ dầu máy không chảy sang vỏ côn, phớt đầu giữ dầu không chảy ra puly. Hai phớt khác cỡ, khác vật liệu, và phớt đuôi khó thay hơn nhiều vì phải hạ hộp số. Ví dụ trên Mitsubishi 4D56, phớt đầu ôm trục 44mm còn phớt đuôi ôm trục 80mm.

Phần dưới gồm cỡ hai phớt trục cơ theo mã OEM, vật liệu, cách lắp phớt môi PTFE và ống lót sửa trục. Các vị trí phớt khác trên xe nằm trong bài phớt chắn dầu cho ô tô.

Bảng cỡ phớt đuôi trục cơ và đầu trục cơ theo động cơ

Bảng dưới gồm 12 dòng cho các động cơ Toyota, Mitsubishi và Isuzu hay gặp ở Việt Nam, lấy từ catalogue Payen 2016-17. Cỡ viết theo d x D x b (đường kính trục, đường kính ngoài, bề dày) tính bằng mm. Máy không có trong bảng thì đo phớt cũ hoặc gửi mã in trên phớt.

Động cơ	Nhóm	Mã OEM	Cỡ d x D x b (mm)	Vật liệu
Toyota 1NZ-FE, 2NZ-FE (Vios, Yaris, Corolla NZE12x)	Đuôi trục cơ	90311-75016	75x107x8	FPM (FKM)
Toyota 1ZZ-FE (Corolla Altis ZZE12x)	Đuôi trục cơ	90311-76001	76x94x8,5	FPM (FKM)
Toyota 1KZ-TE (Hilux, Prado, Hiace đời cũ)	Đuôi trục cơ	90311-95008	95x115x9,5	MVQ (silicone)
Toyota 1KD-FTV, 2KD-FTV (Hilux, Fortuner, Innova, Hiace từ 2005)	Đuôi trục cơ	90311-95008	95x115x9,5	MVQ (silicone)
Toyota 1HZ, 1HD-T (Land Cruiser, Coaster)	Đuôi trục cơ	90311-95008	95x115x9,5	MVQ (silicone)
Toyota 2L, 3L, 5L (Hilux, Hiace, Dyna đời cũ)	Đuôi trục cơ	90311-85007 (đời sau), 90311-85004 (đời trước)	85x105x10	FPM (85007), MVQ (85004)
Toyota 2C, 3C (Corolla, Corona diesel)	Đầu trục cơ	90311-42026	42x60x7	NBR
Toyota 2C, 3C	Đuôi trục cơ	90311-90008	90x110x8,5 (gờ 10)	MVQ (silicone)
Mitsubishi 4D56 (Pajero, L300, Triton đời cũ)	Đầu trục cơ	MD050606 hoặc MD008882	44x60x7	NBR
Mitsubishi 4D56	Đuôi trục cơ	MD069947	80x96x9	MVQ (silicone)
Isuzu 4JA1, 4JB1 (Trooper, NKR, Elf, TFR)	Đầu trục cơ	8-97049-145-0	50x68x9	NBR
Isuzu 4JA1, 4JB1	Đuôi trục cơ	8-94235-369-0	95x118x10	NBR

Isuzu 4JB1 đời sau đổi mã sang 8-97071-561-1 nhưng giữ cỡ 95x118x10. Mitsubishi MD069947 và Hyundai 21443-32000 cùng cỡ 80x96x9. Kho có phớt TC 471 cỡ trục 3 đến 560mm, cỡ ngoài bảng ép theo mẫu trong 10 đến 15 ngày. Cách lấy số đo phớt cũ nằm trong bài cách đo kích thước phớt chắn dầu.

Vật liệu phớt đuôi trục cơ: NBR, silicone, Viton FKM và môi PTFE

Vật liệu phớt trục cơ đi theo đời máy. Máy xăng Toyota đời mới dùng FKM, diesel đời cũ dùng silicone MVQ, nhiều phớt đầu và Isuzu 4JB1 dùng NBR. Nhiệt độ dưới đây theo bảng vật liệu NOK.

• NBR: −30 đến +120°C, dùng cho phớt đầu và Isuzu 4JB1.
• ACM (acrylic): −15 đến +150°C.
• Silicone MVQ: −45 đến +170°C, dùng cho diesel đời cũ như 1KZ, 1HZ, 2C, 4D56.
• Viton FKM: −15 đến +200°C, dùng cho 1NZ, 1ZZ. Kho có đủ 471 cỡ phớt Viton FKM dạng TC.
• PTFE: −50 đến +220°C, môi phớt teflon PTFE tiện theo cỡ.

Dấu hiệu phớt đuôi trục cơ bị rò dầu và các chỗ dễ nhầm

Phớt đuôi rò thể hiện ở dầu nhỏ giọt chỗ nối giữa máy và hộp số, dầu dính lá côn làm côn trượt hoặc rung giật, và mùi dầu cháy. Vệt dầu dưới khu vực côn là dấu hiệu thứ tư. Nguyên nhân hỏng phớt nói chung xem ở bài nguyên nhân hư phớt chắn dầu.

Ba chỗ hay bị chẩn đoán nhầm thành phớt đuôi: gioăng các-te, phớt trục sơ cấp hộp số và O-ring ở bích nối trục cơ. Một bản tin kỹ thuật nộp NHTSA (MC-11010857, xe đời 2014 trở đi) mô tả đúng triệu chứng rò vỏ bánh đà, côn trượt, nhưng thủ phạm là O-ring bích nối chứ không phải phớt. Hạ hộp số khi chưa loại trừ ba chỗ này là mất công vô ích.

Thay phớt đuôi trục cơ: vì sao phải hạ hộp số và cách lắp phớt môi PTFE

Phớt đuôi nằm sau bánh đà, kẹp giữa thân máy và hộp số, nên thay phải hạ hộp số. Vì tốn công tháo, thợ thường thay luôn phớt đuôi mỗi khi đã hạ hộp số vì lý do khác. Phớt hộp số kề bên được nói ở bài phớt chắn dầu cho hộp số, hộp giảm tốc.

Phớt môi PTFE đi kèm ống nhựa dẫn lắp và có quy trình riêng theo hướng dẫn FAI:

• Lắp khô, không bôi dầu hay mỡ lên môi và trục.
• Không tháo ống nhựa dẫn trước khi lắp.
• Mài sạch cạnh sắc trên trục.
• Chờ 4 giờ mới nổ máy để môi PTFE định hình. Corteco ghi chờ ít nhất 2 giờ.

Môi PTFE ôm trục nhờ đặc tính nhớ hình, nên môi hỏng khi lắp sai là mất kín ngay.

Trục cơ mòn rãnh ở chỗ môi phớt: dùng ống lót sửa trục

Hạt bẩn kẹt dưới môi phớt mài thành rãnh trên trục cơ. Trục đã có rãnh thì thay phớt mới không đủ kín. Ống lót thép không gỉ SKF Speedi-Sleeve dày 0,28mm ép lên chỗ mòn, không cần tháo trục hay gia công, giữ nguyên cỡ phớt cũ.

Bề mặt ống có độ nhám Ra 0,25 đến 0,5 µm, mài không theo hướng xoắn. Ống có dải cỡ chuẩn cho trục 11,99 đến 203,33mm. Chọn cỡ bằng cách đo đường kính trục chỗ chưa mòn trên ba mặt phẳng rồi lấy trung bình. Ví dụ ống CR99369 cỡ 95,0mm đi với phớt đuôi 90311-95008 của Toyota 1KD và 1KZ.

Câu hỏi thường gặp về phớt đuôi trục cơ